Gökten Gelen

Demirin Tarihi ve Simgesi

Eski tarihlerde gökten gelen olarak bilinen demir, tarihin en bilinen ve en çok kullanılan madenlerinden biri olan demir, tarihte bir çağ olarak ta (demir çağı) yer bulmuştur. Latince ismi ferrum olan bu metal, doğada alimunyum dan sonra en çok bulunan ikinci metaldir. Simgesi “FE” olan bu element kadim dünyada kendine oldukça fazla yer bulmuş ve tarihin akışına yön vermiştir. Tuna çağından sonra gelen demir çağı ile insanoğlunun serüveni hiç olmadığı kadar değişmiş ve yazının icadı ile devam etmiştir.

Demirin Tarihi

Tarihte demirin ilk işlenmesi ve siyah yapılması urartular zamanında olduğu bilinir. Urartular tunçtan silahları olan zengin sümerlere karşı bu metal ile üstünlük sağlamışlardır. Tunç’un zor bulunan ve pahalı üretimine karşı, demir kolay bulunan ve işlenmesi basit bir metal olarak fakir insanlarında bu elementten yararlanmasını ve akabinde silah ve tarım için vazgeçilmez bir araç olarak kullanılmasına yol açmıştır.

Gelişen demir işleme ile tarihte yeni bir sayfa açılmış, demir ile üretilen savaş ve tarım aletleri ile güç ve yiyecek imkanı gelişmiştir.

Günümüzde bir çok alanda kullanılan demir kadim medeniyetlerde birçok mitsel hikayelerde karşımıza çıkar. Türklerde erlik han olarak kötü ruhların başkanı olarak geçen karakter demir ile özdeşleşmiştir. Kılıcı yeşilden dir,örsü, çekici, körüğü olan bir tanrı motifidir.

Bir başka Türk mitine ise ergenekon destanında rastlarız. Türklerin bu türeyiş efsanesi bir kurdun savaştan kurtardığı bir çocukla, bir mağaraya girer. Kurt mağaranın çıkışında bir ovaya yerleşir. Burada gelişen bu halk oraya sığamaz ve demir dağlarını delen bir demirci ile oradan çıkması şeklindedir. Şaman geleneğinin hakim olduğu kadim Türk halklarında demirciler önemli konuma sahiptir. Tarkan demirci, devlet görevlisi, general, savaşçı anlamına gelmektedir. Buradan da demircilerin sosyal statüsünün ne kadar önemli olduğu anlaşılıyor.

Eski kadim uygarlıklarda demir için gökten gelen, ışığın madeni, gök metali gibi isimler kullanılmıştır. Bunun sebebi demirin ilk başlarda sadece meteorlardan temin edildiği içindir. Bir çok mitsel hikayede demir ve tanrısallık birlikte işlenir. İlk demir sözcüğüne Sümerler’de “AN-BAR” olarak gök ve ateş kelimelerinin birleşmesi ile rastlarız. Antik mısırda ise “BİZ-N.PT” olarak anılan bu metal Mısırda’da gök-ateş, gök- metal anlamını içeriyor. İlk çağ uygarlıklarının demir, demirci için kutsallıkları bir çok örnekte karşımıza çıkıyor. Afrika’da bulunan bambara ve doğan kavimlerinde ateşi bulan, tarımı öğreten bir demircidir. Yunan tanrılarından HEPHAİSTOS ateş ve volkanların tanrısı olmakla beraber, aynı zamanda bir demircidir. Dinlerde bile demir için gökten gelen terimi kullanılmış ve demir tanrıların armağanı gibi sunulmuştur.

Geçmişten günümüze demir insanlığa yön vermiş ve hala vermeye devam ediyor. Geçmişte gökyüzünden (meteor) gelen demir ile başlayan bu macera demir madenlerinin bulunması ile kullanımı artmış. Demir dövme teknikleri ile tüm dünyanın kaderini de değiştirmiştir. Sonraları demirden çelik yapmaya başlayan insanlık çok daha sert olan bu madenle bir çok silah araç yapmıştır. Günümüzde inşaat sektöründen, silah sektörüne, ağır sanayiden, uzay teknolojisine, tarımdan, gemiye binlerce alanda onlarca işleme tekniği ile demir ve demirden elde edilen ürünleri kullanıyoruz…

Tekerleğin İcadı İçin Tıklayın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir