Türkmenlerin Kullandığı Kelimeler

Türkmenlerin Kullandığı Kelimelerin Karşılığı

A

  • Abdal: Anadolu’da göçebe yaşamı süren kimselere verilen isimdir. Türk asıllı bir boyun adıdır.
  • Abo: Şaşırmak veya korku bildirir.
  • Acer : Yeni.
  • Acep : Acaba.
  • Acık : Az miktarda.
  • : Ak, beyaz.
  • Ağı : Zehir.
  • Ağırşak : Yün eğrilen ipi ağırlaştırmak için alt ucuna geçirilen yarım küre şeklinde ortası delik tahta.
  • Ağnamak : Toprakta yatıp yuvarlanmak.
  • Aha : İşte orada.
  • Ahar : Akarsu, dere.
  • Ahraz : Dilsiz, sağır.
  • Aleyimsema : Akım, gök kuşağı.
  • Alhış : İyilik için dua etmek.
  • Anadut : Biçilmiş ot demetlerini arabaya yüklemeye yarayan üç çatallı araç.
  • Arh : Su kanalı.
  • Arısdah : Ağaç döşenmiş tavan.
  • Asbab : Elbise, giysi.
  • Asıvata : Alışveriş, ticaret.
  • Avcar : Baharat.
  • Avsınlı : Tehlikeli hayvanlara durumlara karsı dokunulmazlığı olan sözde okunmuş kişi.
  • Ayahyolu : Tuvalet.

B

  • Balkımak : Şimşek çakması.
  • Belek : Kundak.
  • Belik : İnce saç örgüsü.
  • Besmeç : Saç üzerinde pişirilen kalın çörek.
  • Bıçgı : Testere.
  • Bıldır : Gecen yıl, bir önceki sene.
  • Bibi : Hala.
  • Bilik : Civcivin büyüğü.
  • Boranı : Pezik sapı, yarma ve yoğurttan yapılan yaz yemeği.
  • Boruç : hörüç, küçük su testisi.
  • Bön : Kurnaz olmayan saf şaşkın kişiler.
  • Buymak : Donmak.
  • Büküm : 5 adet yufkadan oluşan ekmek demeti.
  • Bürgü: Büyük başörtüsü.
  • Büvelek : Büyükbaş hayvanları çok rahatsız eden iri sinek.

C

  • Ca : Büyük boy yoğurt torbası.
  • Cağıldah : Şelale.
  • Camız : Manda.
  • Carhıt : Kötü işe yaramaz.
  • Ceç : Tahıl yığını.
  • Cerek : Çeten ve garaçav da (sap arabası) kullanılan ince uzun ağaç.
  • Cıncık : Cam. Cam kırıkları.
  • Cıfıt : Bir kişiyi kötülemek için kullanılan kötü söz.
  • Cıyındırık : Kötü et .
  • Cinarabası : Bisiklet.
  • Cingil: Bakraç.
  • Culluh : Hindi.

Ç

  • Çalhamaç : Ayran.
  • Çarıh : Ham deriden yapılan pabuç.
  • Çebiş : Keçi yavrusu.
  • Çerçi : Gezen satıcı.
  • Çeten : Saman taşımak için kağnı üzerinde cul veya kilimden yapılan tasıma düzeni.
  • Çıngı : Kıvılcım.
  • Çıra : Gaz lambası.
  • Çüt(çift) : Karabasan.
  • Çimmek : Yıkanmak.
  • Çinik : Tahıl ölceği (1.5 ölçek değerinde).
  • Çir : Erik, kayısı kurusu.
  • Çot : Sakat.
  • Çömçe : Ağaçtan yapılmış kepçe.
  • Çörten : Dam üzerinde biriken kar ve yağmur sularının akması için kullanılan oluk.
  • Çöz : Hayvanların kalın bağırsaklarından alınan yağ.
  • Çul : Keçi kılından yapılan dokuma.

D

  • Dalmi : Değilmi.
  • Dayah : Kağnı okunu ayakta tutan dikeç.
  • Dene : Tane.
  • Depe : Tepe.
  • Derim : Keçe ile kaplı göçebe çadırı.
  • Derma : Yüzde olan cilt hastalığı.
  • Dezze : Teyze.
  • Dimi : Sıkı dokunmuş bir çeşit pamuklu kumaş.
  • Dirgen : Harmanda sapları yaymaya yarayan iki çatallı ağaç.
  • Dıhıl : Gir.
  • DOLAH : Ayak bileğinden dize kadar tozluk yerine dolanan ensiz ve uzun yönlü dokuma.
  • Dorlah : Yeni yetme genç tıfıl.
  • Dölek : Ağır başlı.
  • Dulda : Kuytu siper.
  • Duluh : Yüz, yanak.
  • Düğürcük : Küçük taneli bulgur.
  • Dümbük : Pezevenk.
  • Dürzü : Sövgü sözü.
  • Düve : 1 yaşını geçmiş dişi sığır.

E

  • Ebe : Babaanne, anneanne.
  • Ebelik : Efelek labada.
  • Ecik : Meme.
  • Evliyal : Ev halkı.
  • Ellam : Herhallde öyle.
  • Elbir : Sevgililere aracılık yapan kadın.
  • Elekçi : Çingene.
  • Elice : Yağ tavası.
  • Ellik : Eldiven.
  • Emmi : Amca.
  • Enek : Ceviz, yumurta, bilye oyunlarından kazanılan oynanan nesneler.
  • Erinmek : Üşenmek.
  • Eslemek : Söz dinlemek.
  • Evraç : Ekmek pişirmede kullanılan ince yassığaç.
  • Evsin : Avcı gizlenme yeri.
  • Evlik : Ardiye.

F

  • Ferik : Keklik yavrusu.
  • Fenikme : Acele etme.
  • Fışkı : Taze at gübresi.
  • Fi : Yulaf.
  • Firek : Kapı kilidi.
  • Firik :Olğunlaşmak üzere olan yeşil tahıl ve bunun yenmek üzere ateşte ütülmüş hali.
  • Fistan : Entari.

G

  • Gabara : Kundura altına çakılan iri bombeli başlı çivi.
  • Gada : Kaza, bela.
  • Gağnı : İki tekerlekli basit ilkel öküz arabası.
  • Galbur : Tahıl tanelerini elemede kullanılan gereç.
  • Gamgı : Ağaç yontusu.
  • Gangal : Taze sürgün iken gövdesi soyularak yenen dikensi bitki.
  • Garaçav : Sap kağnısı.
  • Gardaş : Kardeş.
  • Gayfe : Kahve.
  • Gaygana : Tereyağında pişen yumurta.
  • Gayış : Deri kemer.
  • Gever : Su kanalından suya yol verme.
  • Gıç : Ayak.
  • Gıdıh : Koyun, keçi pisliği.
  • Gırhlıh : Koyunların yünlerini kırpmaya yarayan makas.
  • Gidi : Yaramaz.

H

  • Havlek : Hafif.
  • Hazın : Kışlık yiyecek.
  • Helke : Bakırdan yapılmış bakraç.
  • Honograf : Gramofon.
  • Humar : Kumar.
  • Horanta : Ev halkı.

I

  • Icık : Azıcık, birazcık.
  • Iraf : Raf.
  • Irasada : Olgunlaşmamış sebze.
  • Irbıh : İbrik.
  • Işkın : Taze sürgün.
  • Iz : Az miktarda.

İ

  • İğ : Yün eğirmek için kullanılan gereç.
  • İğlik : İğlerin konduğu kap.
  • İlaan : Leğen.
  • İlda : Öyle değilmi.
  • İncik : Ayak bileği üzerinde şişlik kemik çıkıntısı.
  • ipacı : Kilim dokunan tezgah.
  • İskembi : Arkası olmayan sandalye.
  • İşek : Bir yaşında koyun.
  • İşlik : Gömlek.
  • İşmar : Göz, kaş, el veya başla yapılan işaret.
  • İtburnu : Kuşburnu.
  • İtdirseği : Arpacık.
  • İteği : Sofra bezi.
  • İye : Eğe

K

  • Kekil : Alna düşen saç demeti.
  • Kele : Bakarmısın , dinlermisin.
  • Keleş : Güzel, yakışıklı.
  • Kelik : Çocuk ayakkabısı.
  • Kemin : Kimyon.
  • Kendir : Halat.
  • Kenger : Yaprakları dikenli sütünden sakız yapılan bitki.
  • Kepise : Hayali korkulan uykuda geldiği sanılan hayalet.
  • Kertik : Çentik.
  • Keyfeni : Aşçıbaşı.
  • Kişiflemek : Takip etmek.
  • Kününk : Balyoz.
  • Kürük : Eşşek yavrusu.

L

  • Laba : Yaba.
  • Labantı : Büyük yaba.
  • Lalek : Leylek.
  • Lepeç : İnce bulgurdan yapılan yemek.
  • Loda : Saman yığını.

M

  • Maatdiş : Müfettiş.
  • Mabeyin : Ara hol.
  • Madrabaz : Hileci.
  • Masimek : Değer vermek.
  • Menevşe : Menekşe.
  • Mercen : Mercan.
  • Merduvan : Merdiven.
  • Mesarif : Masraf.
  • Mikap : Küp.
  • Mitil : Eski yatak yorgan.
  • Murabba : Kare.

N

  • Nastik : Lastik.
  • Navrız : Baharda kırlarda açan çiçek.

O-Ö

  • Ölük : Halsiz hasta.
  • Ören : Eski yapı ev kalıntıları.

P

  • Pambıh : Pamuk.
  • Pangulut : Kagıtpara.
  • Pantul : Pantalon.
  • Palıt : Palamut.
  • Pavlike : Fabrika.
  • Peşkir : havlu.
  • Pine : Kümes.
  • Potuk : Deve yavrusu.
  • Pöç: Kuyruk sokumu.
  • Pürçüklü : Havuç.

S

  • Saho : Palto.
  • Salta : Yakasız, iliksiz yelek.
  • Sehim : Hisse, pay.
  • Setik : İnce bulgur.
  • Sındı : Makas.
  • Sızgıt : Kavurma.
  • Süyüm : İğneye takılacak ölçüde ip.

Ş

  • Şavk : Işık.
  • Şavral : şalvar.
  • Şemşamer : Ayçiçeği.
  • Şırbıh : Göz çapağı.
  • Şor: Laf söz.
  • Şora: Çorba.

T

  • Tavsir : Fotoğraf.
  • Teberik : Anı defteri.
  • Tefir : Çeşit.
  • Teşt : Büyük leğen.
  • Tineke : Teneke.
  • Tomofil : Otomobil.
  • Trampa : Eşit değerde malları karşılıklı değiştirme.
  • Türkmen : Oğuz boylarından gelen türk.

U

  • Uflah : Ekmek bıçağı.
  • Uğrun : Gizli.
  • Ula : Ekle devam et.
  • Umur : Tecrübe görmüş geçirmiş.
  • Uruba : Giyecek, elbise.
  • Utlanmak : Çekinmek.

Y

  • Yadırgı : Yabancı, yabancıya ait.
  • Yağlık: Cepte taşınan mendil.
  • Yalın : Çıplak.
  • Yarpuz : Yabani nane.
  • Yavşak : Bit yavrusu.
  • Yavsı: Bir çeşit kene yavrusu.
  • Yeğni : Hafif şımarık.
  • Yesir : Esir.
  • Yıllık : Yüzde çıkan kanlı çıban.
  • Yırah : Uzak.
  • Yumak : Yıkamak.
  • Yunmak : Yıkanmak.

Z

  • Zabın : Beslenmemiş zayıf kuru.
  • Zaar: Öyle, herhalde, zannetmek.
  • Zahire : Tahıl kışlık yiyecek.
  • Zamharı : Ocak ayı.
  • Zele : Ekmek sepeti.
  • Zülüf : Saçaklardan sarkan saç demeti.

Türkmenlerin Kullandığı Kelimeler” için 13 yorum

  1. Bazı kelimelerde benzerlik olsa da çoğunluğu farklı kelimeler. Türkmenlerin kullandığı dil ile Türkçe arasında bu kadar fark olduğunu bilmiyordum.

  2. Cok eğlenceli bir yazı olmuş emeğine sağlık sayın yazar. Böyle ilginç yazılar ve hikayelerini zevkle keyifle okuyorum emeğinize sağlık tsk ederim.

  3. Günlük hayatımızda bu kelimelerin çoğunu kullanıyoruz. Kelimeler için teşekkürler bilgi daracağımızı aydınlattınız. Bir nevi sayenizde hafızamızı tazelemiş olduk.

  4. Türkmenlerin kullandığı kelimelerin bir çoğu bizim ülkemizde hala bazı köylerde kullanılan kelimeler. Hatta yaşı biraz ileri olan kişilerin kullandığı kelimelerde bunlara benzer. Güzel bir araştırma olmuşç

Bir cevap yazın